Bilim ve Sanat Vakfı Sanat Araştırmaları Merkezi Kırkambar Tez etkinliği kapsamında 7 Şubat 2026 Cumartesi günü Gökçe Özder'i konuk ediyor. Özder  ile II. Abdülhamid Döneminde Süreli Yayınlarda Neşredilen Resmî Bayram Tebriknâmeleri adlı doktora tezi üzerine konuşacağız. Program 7 Şubat 2026 Cumartesi günü saat 13.00'de Bilim ve Sanat Vakfı Şakir Kocabaş Salonu'nda gerçekleşecektir.

Gökçe Özder, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nde tamamladığı tezini şu şekilde özetliyor: 

"19. yüzyılda bir meşruiyet bunalımına giren Osmanlı Devleti'nin krizi çözmek için başvurduğu araçlar arasında, çağın ruhuna uygun olarak, siyasî simgeler, semboller ve seremoniler büyük rol oynar. Özellikle yüzyıl sonuna doğru, II. Abdülhamid devrine gelindiğinde dış politikada yer edinmek adına icat edilen cülus ve veladet bayramlarının önemi iyiden iyiye artarak iç politikadaki krizleri çözmek, tebaayı bir arada tutmak üzere araçsallaştırılır. Resmî bayram biçimini alan bu iki özel günde yurdun dört bir yanında yapılan kutlamalar bir yana, yazılı basında da ciddi bir kutlama trafiği söz konusudur. Bu kutlama pratiği yalnızca eski edebiyattaki kaside, ıydiye gibi türlere benzer manzum metinlerle sınırlı olmayan, mensur başyazılar, arma, tuğra, bayrak gibi süslemeler, fotoğraf ve illüstrasyonlar, bayram öncesi haberleri ile bayram sonrası tasvirlerine varıncaya dek çok geniş bir içerik bütününden ibarettir. Bu çalışmada tüm bu içerikler "tebriknâme" şeklinde türselleştirilerek çerçevesi çizilmiştir. Çalışmada devrin tanınmış yazarları Tevfik Fikret, Yahya Kemal, Nigâr Hanım gibi isimlerin mevcut tebriknâmeleri bu türselleştirme bağlamında yeniden tartışmaya açılmış, dahası türün klasik edebiyattan farklılaşan içerikleri devrin siyasi politikaları bağlamında ele alınmıştır. Dönemin başta Servet-i Fünun, Malumat, Tercüman-ı Hakikat, Saadet, Sabah gibi en çok okunan süreli yayınları olmak üzere Hanımlara Mahsus Gazete, Anatoli, L'Orient gibi farklı hedef okur kitlelerine hitap eden gazete ve dergileri de taranarak geniş bir perspektif edinmek amaçlanmış ve nihayetinde tebriknâmelerin politik işlevi ile bir edebî tür olarak özellikleri ortaya konmuştur. Bu çalışmada temelde II. Abdülhamid devrinde meşruiyet zeminini sağlamlaştırmak adına edebiyatın propagandist yönünden faydalanıldığı tezi savunulmakta ve çalışmanın II. Abdülhamid devri edebiyatının siyasi ve ideolojik işlevlerine dair önemli bir boşluğu doldurması amaçlanmaktadır."