![](/img/ok2.png)
- ANA SAYFA
- ARAŞTIRMA MERKEZLERİ
- SAM
- Osmanlı Toplumunda Kültürel Üretim Mekânları
SAM YUVARLAK MASA TOPLANTILARI
Osmanlı Toplumunda Kültürel Üretim Mekânları
Berat Açıl
22 Aralık 2018 Cumartesi 16:00 Salon: ARAŞTIRMA II SALONU
Bilim ve Sanat Vakfı Sanat Araştırmaları Merkezi bünyesinde yeni bir program serisi başlıyor. “Toplum, Mekân, Estetik” başlıklı bu seride, Osmanlı İstanbul’unda köşk ve konak hayatına doğrudan yahut dolaylı bir şekilde odaklanan eserler ve yazarları üzerinden edebiyatta köşk ve konak hayatının nasıl değerlendirildiğini inceleyeceğiz. Eski İstanbul’da köşkler ve konaklar toplumsal hayatın önemli bir parçasıydı. Yüzyıllara yayılan imparatorluk birikimini toplumsal düzeyde mücessem kılan bu mekânlar, klasik mahalle yapısının temel unsurları arasında yer alıyordu. Şehrin dokusunu estetik açıdan zenginleştirmenin yanı sıra, içinde barındırdığı kendine özgü yaşayış tarzıyla otantik bir üslubun ve toplumsallığın da mimarı ve taşıyıcısı idiler. Nesilden nesile aktarılan kültürel miras, bu mekânlarda neşv-ü nemâ bulmakta, şiir, musiki, ilim ve fikir meclisleri buralarda kurulmakta idi. Köşkler ve konaklar, bu açıdan toplumsal değişimin sembolü olma vasfını da üstlendiler ve bir yandan köşk-konak ikileminin temsil ettiği gerilimi yüklenirken, diğer yandan da imparatorluğun kaderine ortak oldular. Osmanlı İmparatorluğu tarih sahnesinden çekilirken, köşkler ve konaklar da toplumsal ve estetik bileşenleriyle beraber aramızdan ayrıldılar. Ancak, fotoğraflarda, romanlarda, hatıratlarda, filmlerde yaşamaya; eski bir terkibin uçucu rayihalarını toplumsal hafızanın gündeminde tutmaya devam ettiler.
Hatıratlardan makalelere kadar pek çok metinde konu edinilen bu ilişki, roman literatüründe de oldukça geniş bir yere sahip. Eski İstanbul’un köşk ve konak hayatını toplum, mekân ve estetik ilişkisi ekseninde ele alan, toplumsal bir olgu olarak mekânın üretimi, mekânın ve estetiğin toplumsal değişim süreciyle ilişkisi, gündelik hayatta değişimin mekân üzerinde somutlaşması, estetik zevklerin mekânın ve toplumsal dokunun şekillenmesindeki rolü gibi hususlar ışığında kurgusallaştıran çok sayıda roman geç Osmanlı döneminden günümüze değin süregelen tematik bir zincir teşkil ediyor. Bu bağlamda, serinin ilk oturumunda Berat Açıl’ın “Osmanlı Toplumunda Kültürel Üretim Mekânları” başlıklı sunumuna yer vererek, Osmanlı İstanbul’unda köşk ve konak hayatının kültür ve edebiyat üretimindeki rolünü genel bir değerlendirmeye tabi tutacağız. Şuara meclislerinden edebiyat kahvelerine uzanan süreçte köşk ve konak hayatının kültürün hem üretim, hem tüketim zemini olarak nasıl işlev gördüğünü, himaye mekanizması ile eleştiri kültürünü bünyesinde nasıl bir arada tutabildiğini ve bu anlamda toplumsal dönüşümü ne şekilde etkilediğini konuşacağız. Böylece, konuya ilişkin seçili romanların ilgili isimler tarafından müstakil oturumlar şeklinde değerlendirilmesi yoluyla ilerleyecek olan seriye kapsamlı bir girizgâh yapmış olacağız.
İLGİLİ YUVARLAKMASALAR
- Osmanlı Hat Sanatında Tekke Yazıları
- Siyaset ve Edebiyat Ekseninde Türkiye Ermenilerinin Hatıratları
- Karşılaştırmalı Çokkültürlülük
- Bir Mirasın Tevarüsü / 30. Ölüm Yıldönümünde M. Seyfettin Özege
- Bir Sebk-i Hindî Şairi Olarak Şevket-i Buharî ve Osmanlı Şiirine Etkisi
- Klasik Türk Edebiyatında Bir Otobiyografi Örneği: Sergüzeştnâme
- Eski Bahçeye Bir Nev-Râh Açmak: Kadim Metinlere Yeni Bir Gözle Bakmak
- Eski Köye Yeni Âdet Getirmek (mi?): Klasik Metinleri Modern Kuramlarla Anlamak Mümkün müdür?
- Osmanlı Edebiyatında Himaye Geleneği Üzerine Düşünceler
- Yeni Türk Edebiyatında Edebiyat Mahfilleri
- Geç Osmanlı Dünyasında Mimarlık ve Hafıza - Arşiv, Jübile, Âbide
- Osmanlı Edebiyatının Eleştirel Bir Tarihini Yazmak
- Tasavvufi Geleneğin Osmanlı Siyasi Düşüncesinde Tezahürü
- Osmanlı Klasik Döneminde Cebir
- The Otherness of Chinese Culture - 1919-1989
- Osmanlı'nın Felsefi Mirası
- Fıkıhtan Hukuka: Osmanlı'da Hukuk Eğitiminin Dönüşümüne Sosyolojik Bir Bakış
- Musikiden Müziğe Osmanlı Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik
- Kış Uykusu’na Yatan Karakterler: Kış Uykusu Filminin Karakter Analizi
- I. Dünya Savaşı Yıllarında Osmanlı Devleti'nde Casusluk Faaliyetleri
- Darülfünun Felsefe Hocası Olarak Babanzade Ahmed Naim
- Türklerde Askeri Müzik Geleneği: Tuğ, Nevbet, Mehter
- Süleymaniye Camii Geometrik Desenleri ve Tekil Bir Uygulama
- Öykünün İzinde
- Alafranga Halleri: Geç Osmanlı'da Adab-ı Muaşeret
- Edebiyat, Müzik ve Hat Sanatında Anlam Sorunu
- Toplumsal Cinsiyete Dayalı “Yeni Osmanlı Müslüman Kadını” Söylemi
- Bitmeyen Matem: Klasik Türk Edebiyatında Kerbela
- Taşköprizade'nin Ahlak ve Siyaset Düşüncesi
- Düşünce Kuruluşlarının ve Arabulucu Entelektüellerin Doğuşu
- Doğumunun 125. Yılında Bir Dâhi: Şerif Muhiddin Targan /Modernleşme Sürecinde Bireyselleşme ve Virtüozite İlişkisi
- Osmanlı’da Adalet Fikri ve Pratiği
- Türk Romanı ve Siyaset
- Osmanlı İstanbul'unun Eğlence Kültürü ve Karagöz
- Mensur Bir Medhiye Örneği: Şâzî'nin Güzelce Ali Paşa Medhiyesi
- Osmanlı Devleti ve Şii Tebaası
- Güvenlikleştirmenin Küresel Siyaset Yapımı Üzerindeki Etkileri: Sınıraşan Toplumsal Kampanyalar Örneği
- Akdeniz'de Osmanlı-İspanya Rekabeti, 1560-1574: Teşkilat, Denizgücü ve Savaş
- Osmanlı Klasik Çağında Hilafet Meselesi
- Nezakette Kusur Etmeyen Barbarlar: Cizvit Rahip Paul Tafferner'in Gözünden Osmanlı Diplomasisi (1665-1666)
- Hilafet ve Saltanat
- Gelenek Tiyatromuz ve Karagöz
- Osmanlı Mimarîsini Çalışmak
- Alevler İçinde Osmanlı İstanbulu: Erken Modern Dönemde Şehir Yangınları, Yönetim ve Toplum
- Karagöz Musikisinin İcra Üslubu
- Uluslararası Siyasette Adalet Problemi
- PANEL: Türkiye’de Sanat Alanının Dönüşümü
- Karagöz Mısır'dan mı Geldi?
- Gabriel de Luetz, Aramon Baronu ve Senyörü, Osmanlı Topraklarında (1546-1553): Elçiliği ve Ma‘iyyetinin Mâhiyeti
- Çarlık Rusyası'nda Tiflis Vilayeti
- Osmanlı Kudüsü'nde Toplum ve Siyaset (1703-1789)
- İslam İktisat Düşüncesi: Birikim ve Yönelim
- Alfabe ve Dil Devrimi'nin Şiirde ve Çeviride İlk Etkileri: Kelimeler, Aktörler
- Tasvir Teori ve Pratik Arasında İslam Görsel Kültürü
- Karagöz Perdesi'nde Sinema
- Mahalle-Yeni Bir Paradigma Mümkün mü?
- Habsburgların Entellektüel Diplomatı Busbecq ve Türk Mektupları
- İlhadı Tartışmak: 15. Yüzyılda Zeyniyye Tarikatı Dervişlerinin İbn Arabi Hakkındaki Düşüncelerinin Değişimi
- İslamcı Gençliğin Oluşumu: Akıncılar
- Anadolu’da Nevzuhur Bir Yabani
- Matbaada Karagöz Oyunları: "Letâif-i Hayâl"
- II. Selim Dönemi Osmanlı Diplomasisinin Ölçüt ve Çeperleri
- Gergin Dostluk: Edebiyat-Sinema İlişkisi
- Osmanlı'da Geleneksel Temaşa Sanatlarından Sinemaya Geçiş
- Örencik Kır Evleri
- Osmanlı Dünyasının Kadın Bânileri: Gülnuş Sultan
- Tarih Araştırmalarında Yeni Bir Metot: Osmanlı Arkeolojisi
- Kan Dolaşımı, Ameliyat ve Musiki Makamları: Kantemiroğlu ve Edvâr'ının sıra dışı müzikal serüveni
- 100. Yılında Filistin Meselesi: Osmanlılar, Siyonistler ve Balfour Deklerasyonu
- XIX. Yüzyıl Osmanlı Şehir Tarihi Yazımı: Hükümet Konakları Örneği
- İslam Siyaset Düşüncesi Kaynağı Olarak Füru-ı Fikıh Kitapları
- Edebiyat ve Felsefenin Kavşağında Sinema
- Bütün Saadetler Mümkündür
- İstibdat’tan I. Dünya Savaşı’na Kadar Osmanlı’da Sinema
- Güncelleşen Karagöz Metinleri ve Dramaturji
- Ev Üzerine Bir Triloji: Bademli - Hacımercan - Yedievler
- Erken Modern Akdeniz Dünyasında Bir Osmanlı Liman Kentinin Oluşumu: İzmir (1580 - 1780)
- 16. Asırda Bir Osmanlı Coğrafyacısı: Sipâhizâde Mehmed ve Eseri Evzahu'l-mesâlik
- İstanbul, Modernlik, Sinema
- Kırık Bir İlk Hikâyesi: Türk Sinemasının Başlangıcına Dair
- Edebiyatla Sinema Hiç Aşk Yaşamadılar, Edebiyat AY’da Sinema DÜNYA’da Kaldı
- Bir Osmanlı Şehrini Çalışmak 2
- Firma Nasıl Var Olur? Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü Üzerinden Kurumların Ortaya Çıkışı Üzerine Bir İnceleme
- Türkiye'de Biyografi -Açık Oturum
- Modernleşen Osmanlı Taşrasında Yönetmek ve Yönetilmek: Batı Anadolu Kazaları (1876-1908)
- İstanbul’da Sessiz Sinema ve Kamusal Alan
- Edebiyattan Sinemaya Gerçeğin Sanatsal Serüveni ve Belgesel Sinema
- Kapalı İktisat Açık Metin
- Ekokurgu: Ekolojik Sorunların Çözüm Yolu Olarak Edebiyat
- İnsanı Yazmak: 19. Yüzyıl Osmanlı Biyografi Yazıcılığı ve Problemleri Üzerine Bir Değerlendirme
- Sanayileşme ve Şehir Gelişimi (1850-2000): Tarihsel Kaynaklar ve Yeni Yöntemler
- Osmanlı Şehirleri Atlası: Şehirler İçin Yeni Tanımlamalar
- Klasik Dönem Osmanlı Mimarisinde Geometrik Desenler
- Modernizm ve Ev
- Osmanlı Sinemasında Genel Hukuki Düzenleme Çalışmaları: Bir Lâyihanın Serencamı
- Amerikan ve Türk Sinemalarındaki Ödüllü Roman Uyarlamalarına Genel Bir Bakış
- Türkiye’de Kır Mekânının Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Dönüşümü
- 18. Yüzyıldan Bu Yana İstanbul’da Modern Ailenin ve Evin Doğuşu
- Mirâciyye Saklı Miras
- Tanpınar ve Râ’nın Üçüncü Gözü
- Bir Tarih Malzemesi Olarak Film
- Komitenin Ruhu Talat Paşa
- Şehir ve Mahalle: Osmanlı Trabzon'unda "Keşf-i Kadîm"
- Hilafet: Erken İslâm Tarihinden Osmanlı'nın Son Yüzyılına
- Siyasetnâmeleri Yeniden Okumak: Bir Yönetim Bilimci Gözüyle Geleneksel Siyasi Düşünce
- Amerika’da Osmanlı Tarihçiliği
- Bir Mahalle Kurgusu: İznik TOKİ Evleri
- İkinci Yeni Nasıl "Kanonik"leşti?
- Amerika ve Modern Türkiye’nin Oluşumu: Bilim, Kültür ve Siyasi İttifaklar
- Mamure'ye Bakmak İmarı Görmek: Bir Osmanlı Mahallesinin Teşekkülü ve Tekâmülü
- Üçüncü Sinema Estetiği
- Bir Mevlevi Şeyhi Neden ve Nasıl Tercüme Yapar?: Kemal Ahmed Dede Örneği
- Yüzyıllık Metinlerle Tanburi Cemil Bey
- II. Meşrutiyet Döneminde Kadıköy’de Gündelik Hayat ve Sayfiye Kültürü
- Milli Sinema Osmanlı'da Sinema Hayatı ve Yerli Üretime Geçiş
- Aslında Ev: Kahramanmaraş'ta Kerpiç Bir Ev
- Sultan Osman’ın Bastırdığı Üç Nadir Sikke
- Kültürel Miras Yönetimi’nde Paydaş İşbirliği Pratiklerini Anlamak: Maritime Greenwich Örneği
- Osmanlı Deniz Tarihçiliği: Otobiyografik Bir Anlatı
- Türk Sinema Tarihyazımına İlişkin Sorunlar
- Sinema Felsefesine Giriş
- Osmanlının Son Döneminde Evlerdeki Hatların Kültürel Rolü
- Beşir Fuat'ın Victor Hugo ve Voltaire Biyografilerinde Özne, Edebiyat Eleştirisi ve Yazınsal Uzlaşım
- 19. Yüzyıldan Günümüze: Romantizm, Melankoli ve Siyaset
- Osmanlı’da Köleliğin Sonu: Uluslararası Hukuk ve Mahremiyetin Siyaseti
- Devletin Kahyası, Sultanın Efendisi Mehmed Said Hâlet Efendi
- 1920’ler Türkiyesi’nde Sinema Dergileri, Tüketim ve Kültür
- "İkinci" Evden "Birinci" Eve: Yahşibey Evleri ve Diğer Altı Ev
- Kiralık Konak: Kapitalizm Yükselirken Konakların Çöküşü
- IX./XV. Asır Kahire'sinde Ulema, Medrese ve İslami İlimlerin Yüksek Öğretimi
- Eski Köye Yeni Roman
- 18. Yüzyıl Osmanlı’da Savaş Esirleri
- Osmanlı Akdeniz'inde Kurumsal Dönüşüm ve Girişimci Ağlar: "18. Yüzyıl Levant Kumpanyası Tüccarları ve İngiliz Tüccar Aileler"
- Fatih'te İki Evin Hikâyesi
- Geç Osmanlı’dan Erken Cumhuriyet’e İstanbullu Müzisyenlerin Sosyal Profil Analizi: Sosyal Ağlar ve Bir “Meslek” Olarak Müzik
- ABD'de Ahşap Evin 200 Yıllık Öyküsü
- Gerçek ve Büyü Arasında Sinema
- Edirne Üç Şerefeli Cami ve Belgeler Üzerinden Erken Dönem Onarımları
- Derviş Zaim'in Kıbrıs Üçlemesi'ndeki Yapı Çözümcü Hafıza Siyaseti
- Şairin Köşkü: Aşiyan
- İmparatorlukla Cumhuriyet Arasında Mustafa Kemal'in Gazetesi: Hakimiyet-i Milliye (1920-1924)
- Basra Körfezi'nde Osmanlı Denizcilik Faaliyetleri (1847-1914)
- Peygamber’in Dâhi Torunu: Şerif Muhiddin Targan
- Geç Kalan Ev
- İslam Siyaset Düşüncesinde Siyasal Nerede Aranmalı?
- Çehrin Seferi (1678) ve Osmanlıların Kuzey Politikası
- Osmanlı İmparatorluğu Posta Tarihi
- Bırakın Çocuk Oynasın
- Bayramlık Şiirler
- Felsefe ve Vahiy: Sa‘îd b. Dâdhürmüz ve Felsefî Risâleleri
- Fizik ve Biyoloji Bilimlerinden Toplumsal Dünyaya Bakmak
- Şair Müzelerinden Şiir Müzelerine: Yahya Kemal Müzesi Tasarım Önerisi
- Kemal’le İhtimal Namık Kemal'in Şiirine Tersten Bakmak
- Osmanlı Matbaacılığının Yerelleşmesi: Yasal Zemin, Aktörler ve Toplumsal Ağlar, 1831-1863
- Dostoyevski’nin Eserlerinde Kötülük Problemi
- Mızrabı, Yayı ve Kalemiyle Mesud Cemil
- Bir Romanı Tarihselleştirmek: Edebi Bir Olay Olarak Kürk Mantolu Modanna
- Ayrılan Kariyer Yolları ve Sosyal Ağlar: XVI. Yüzyılda Sahn Medresesi’nde Edebi Yeteneğe Sahip Bir Grup Öğrenci
- İktidar Teleolojisi: İbn Haldun'un Toplum ve Siyaset Teorisinde Asabiyet
- Kahve Beğenisi Geliştirmek: İstanbul’daki Nitelikli Kahve Evleri
- Kant Estetiği Bağlamında Sanat-Ahlak Bağıntısı ve Kavramsal Sanatın Zemini
- Bir Göynük Evi Tarihi: Dört Nesil İki Mimar
- Yitik Zamanın Bekçileri: 1980 Sonrası Toplumsal Değişim Bağlamında Yavuz Turgul Sineması ve Nostalji
- Fikret: Kendi Cevvim, Kendi Eflakimde Kendim Tairim
- Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Kayıp Farsça Divanı
- Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Kayıp Farsça Divanı
- İstinsâh Sürecinin Dönüştürücü Etkisi: Yûsuf-ı Meddâh’ın Kıssa-i Yûsuf Örneği
- Hafıza ve Mekân: Sâmiha Ayverdi’nin “İbrahim Efendi Konağı”
- Erken Cumhuriyet Hatıratlarında Geç Osmanlı
- 19. Yüzyılda Kendini Yazmak: Nigar Hanım'ın Günlüklerinde Benlik İnşası
- Mucizenin Etik Uğrağı: 15 Temmuz Sonrası Din, Toplum ve Planaryal Özne Üzerine Düşünceler
- Dilsiz
- Osmanlı-Güneydoğu Asya İlişkileri
- Üç Yol
- Türkiye'de Çocuk Edebiyatının Alımlanışı
- Yeşilçam'dan Arabeske Türk Sinemasında Çocuk Tahayyülünün Dönüşümü
- İlimleri Sınıflamak: İslam Düşüncesinde İlimler Tasnifi
- İktidar Teleolojisi İbn Haldûn’un Toplum ve Siyaset Teorisinde Asabiyet
- Roman Diliyle Emperyalizm
- İstanbul'da Futbolun Mekânsal Tarihi: Mesireden Halı Sahaya Şehirde Futbolun Mekânı (1880-2019)
- Eski Mahalle & Yeni Kullanıcılar: Çengelköy'de Muhafazakar Kadınlar için Üçüncü Mekan Üretimi
- Toplumsal Hareketler ve Sosyal Medya: Twitter Datası Kullanılarak 2013 Gezi Hareketinin Konu Modellemesi ile Çalışma
- Ulema ve Arap Baharı: Entelektüellerin Siyasetinin Karşılaştırmalı Sosyolojisi
- Kültür ve Sanata İdeolojik Müdahalenin Felaketi: Sosyalizm Tecrübesinin Öğretebilecekleri
- Osmanlı Matbuat Kapitalizmi ve Milliyetçilik (1913-1914)
- Tek ve Tenha: Akif Emre
- Hasan Âli Yücel'i Tartışmak
- Osmanlı'da Siyasi ve Hukuki Bilginin Sekülerleşmesi Bağlamında 'Meşrutiyet' Kavramı (1860-1911)
- 18. Asrın İlk Yarısında Osmanlı-Şii İlişkileri ve Osmanlı Hilafeti
- Osmanlı İmparatorluğu’nun Tuna Donanması: Teşkilatı ve Faaliyetleri (1683-1718)
- Mesleğin Dönüşümü: Hekimler ve Avukatlar
- Beraber: Türkiye'nin Edebiyat Alanlarının Sekülerleşmesi ve Batı'nın Özgürlük Vaadi
- Müziği Kitaptan Dinlemek
- Alaturka: Türk Müziğinde Bir Üslup
- Temsil Krizi: Türk Romanında Örtülü Kadının Edebi Kimliği
- Etnomüzikoloji: Kültürler ve Müzikler
- Kadîm ile Cedîd Arasında – III. Selim Döneminde Bir Mevlevi Şeyhi: Abdülbâki Nâsır Dede’nin Musıki Yazmaları
- Osmanlı'nın Para İle İmtihanı
- Siyasi Tecdîd ve Osmanlılar
- Geç Osmanlı Dönemi Romanlarında Şair ve Şiir
- Geç Osmanlı Toplumunda Matbaalar ve Kitap Yayıncılığı
- Serhadde Osmanlı Garnizonları
- Türk Romanında Başlangıçlar ve Sonlar
- Karahanlı Devri Mimarisi ve Bezemeleri
- Biyografilerin İzinde Türk Sineması 2: Ne Kadar Gamlı Bu Akşam Vakti
- Biyografilerin İzinde Türk Sineması 3: Film Gibi Yaşadım
- Ok, Tüfek ve At 16. Yüzyıl Osmanlı Askerî Devrimi
- Mabeyn-i Hümayun
- Edebiyat Okuma Biçimleri 1: Romanın Sosyolojisi
BİSAV YAZ PROGRAMI 2024
Batı Sonrası Dünya / Karşıtlıklar, Perspektifler ve Yeni Düzen Arayışları 3-7 Eylül 2024
DETAYLI BİLGİ