![](/img/ok2.png)
- ANA SAYFA
- ARAŞTIRMA MERKEZLERİ
- KAM
- Yetimlere Dünyanızda Yer Açın
KAM YUVARLAK MASA TOPLANTILARI
Yetimlere Dünyanızda Yer Açın
Murat Yılmaz
25 Nisan 2012 Çarşamba 18:30 Salon: ŞAKİR KOCABAŞ SALONU
KAM “Özel Etkinlik” programında İHH Başkan Yardımcısı ve Yetim Birimi Başkanı Murat Yılmaz’ın katılımıyla bu kez küresel siyaset ve ekonomiyle doğrudan olmasa da dolaylı bağlantısı bulunan daha insani bir meseleyi, yetimleri gündemimize alacağız. “Yetimlere Dünyanızda Yer Açın”başlıklı programda, uzun yıllardır konuyla ilgili faaliyetleriyle dikkat çeken, sponsor aile uygulamasını başlatan ve dünyanın farklı bölgelerinde yetimhaneler açan İHH’nın bilgi ve tecrübelerinden hareketle yetimlik nedir, yetimliğin sebepleri nelerdir, dünyanın farklı bölgelerinde yetimlerin yüz yüze kaldıkları problemler ve çözüm yolları nelerdir gibi birçok soruya cevap arayacağız. Toplantı, 25 Nisan Çarşamba günü saat 18:30’da Şakir Kocabaş salonunda başlayacaktır.
Murat Yılmaz, 1974’te İstanbul’da doğdu. İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü’nde lisansını, Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde ise yüksek lisansını tamamladı. 1994’ten beri İHH İnsani Yardım Vakfı’nda görev yapıyor. Vakfın hem başkan yardımcısı hem de yönetim kurulu üyesi olan Yılmaz, uzun yıllar Araştırma Komisyonu başkanlığını yürüttükten sonra 2011’de İHH Yetim Birimi başkanlığına geçti. Balkanlar konusunda uzmanlaşan Yılmaz’ın Drina’nın Öbür Yakası Sancak: Kimlik Oluşumu ve Otonomi Sorunu ve Kosova - Bağımsızlık Yolunda isimli iki kitabı bulunuyor.
* Toplantı konuya ilgi duyan herkese açıktır. Bilim ve Sanat Vakfı’nın Şakir Kocabaş salonunda gerçekleştirilecektir.
***
Murat Yılmaz: “İnsanî, dinî, toplumsal ve evrensel kurallar gereği yetim çocuklardan mesulüz”
Değerlendirme: Tuba Gültekin
Ülkemizde ve dünyada değişen hayat koşulları, süreğen hastalıklar, doğal afetler, savaşlar ve benzeri durumlar insan hayatını tehdit etmekte; hayatını kaybedenlerin yakınları, eşleri ve özellikle çocukları zor bir hayat mücadelesi ile karşı karşıya kalmaktadır. Ebeveynini kaybetmiş yetim çocuklar meselesi -bilinen ama dokunulmayan- bireysel ve sosyal sorumluluk alanı içerisinde yer alan önemli konu başlıklarından biridir.
Türkçede “anne” kelimesini karşılayan en eski kelime “ög” kelimesidir ve ek almış olarak kullanılan “ök+süz” kelimesi “annesiz” anlamına gelmektedir. Kutadgu Bilig’de “yetim” anlamını karşılayan “atasız” (babasız) kelimesi kullanılmıştır. İslamiyet’in kabulünden sonra yaygın olarak “yetim” ve çoğul anlamda “eytam” kelimesinin kullanıldığı görülmektedir. Tarihsel arkaplana bakıldığında, İlhanlı hükümdarı Gazan Mahmut Han (1295-1304) tarafından yaptırılan yetimhane ve Osmanlı’nın Avarız ve Müessesat-ı Hayriye isimlerini taşıyan, bünyesinde yardıma muhtaç dul ve yetimleri barındırmak için açılan vakıflar bulunmaktadır. Fatih Vakfiyesi yetim çocukların okutulması ve meslek sahibi olması konusunda kanunlar içermektedir. Tanzimat’tan sonra 1851’de kurulan Eytam Nazırlığı, 1868’de Mithat Paşa tarafından kurulan ıslahhaneler, 1872’de kurulan Darü’ş-Şafaka, 1903’te II. Abdülhamid tarafından kurulan Daru’l-Hayr-ı Âli, 1915’te Trablusgarp ve Balkan savaşlarında babaları şehit olan çocuklar için açılan Darü’l-Eytamlar ve 1917’de açılan Himaye-i Etfal Cemiyeti ile kurumsal geçmişimiz özetlenebilir.1
Günümüzün yetim çocuklar meselesine döndüğümüz vakit kurumsal olanın tevarüsü ve bu alanda yapılması gerekenlerin ihdası noktasında önemli sorumluluk alanları ile karşılaşıyoruz. Bunlar devlet bünyesinde kurumsal bakımla iktifa edip bireysel açıdan muaf sayılabileceğimiz sorumluluk alanlarından olmayıp en yakın haleden en uzağına kadar insanî, dinî, toplumsal ve evrensel kurallar gereğince mesul olduğumuz geniş bir alanı içermektedir.
“Sokaklarda yaşayan 90 milyon yetim, misyoner örgütler ile organ, dilencilik ve fuhuş mafyasının tehdidi altında”
Bu alanda çalışmalarıyla dikkat çeken İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH)’nın başkan yardımcılığını ve Yetim Birimi başkanlığını yürüten Murat Yılmaz, Küresel Araştırmalar Merkezi’nde gerçekleştirdiği sunumunda dünyadaki yetimler ile ilgili şu bilgileri ve istatistikleri bizimle paylaştı: “Dünyada 165 milyon yetim çocuk olduğu belirtiliyor. UNICEF’in raporlarında ise bu rakam 210 milyon olarak ifade ediliyor. Ancak bu istatistikler dünyanın en kalabalık nüfuslu ülkeleri Çin ve Hindistan ile 5 milyon yetim çocuk bulunduğu tahmin edilen Irak gibi toplamda 52 ülkenin verilerini içermediğinden yetim çocuk sayısının gerçekte 210 milyonun çok üzerinde olduğunu söyleyebiliriz. Afrika’da her yıl 2 milyon çocuk yetim kalıyor ve bunların %30’u ebeveynlerini AIDS sebebiyle kaybediyor. Öte taraftan yetim çocukların yaklaşık 90 milyonu tehlikeye açık bir şekilde sokaklarda yaşıyor; bu da onları misyoner örgütlerin yanı sıra organ, dilencilik ve fuhuş mafyasının pençesine düşme riskiyle karşı karşıya bırakıyor. İstatistikler her yıl 2,5 milyon çocuğun kaçırılarak satıldığını, çeşitli suçlara ve fuhşa sürüklendiğini ortaya koyuyor. Bir diğer önemli veri ise savaşan çocuklarla ilgili; bugün dünyada 300 bin çocuk asker olduğu tahmin ediliyor.”
“İHH, topraklarından kopmadan, güvenilir ellerde yetim çocukların maddi-manevi ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlıyor”
İşte dünyadaki mevcut bu tablo karşısında Yılmaz, İHH’nın yetimlere yönelik faaliyetlerini ayrıntılarıyla anlattı. Buna göre İHH, 1992’de Bosna Savaşı sırasında başladığı faaliyetlerine yetim kalan çocuklarla ilgili çalışmalarını da katarak, bugün toplamda 135 ülkede dönemsel destek kapsamında yetim çocuklara ve ailelerine destek veriyor ve bu ülkelerde 300’ün üzerinde partner kuruluşla çalışarak yerel kaynakları da güçlendiriyor. İHH, yurtiçinde ve yurtdışında savaş, işgal, doğal afet, kronik yoksulluk, hastalık, kaza vb. sebeplerle babasını veya anne-babasını kaybeden, bir yakını yanında veya yetimhanede barınan çocukları destek kapsamına alıyor. Yılmaz’ın belirttiğine göre, bu çocuklara kendi topraklarından kopmadan, güvenilir ellerde maddi ve manevi ihtiyaçlarının karşılandığı ortamlar sunmayı amaçlıyor ve bu çerçevede eğitim, sağlık, gıda, giyecek ve barınma konusunda destek veriyor. Dönemsel çalışmaların yanı sıra düzenli destek kapsamında 2007’de başlattığı “Sponsor Aile Sistemi” çerçevesinde bugün 36 ülkede 25.000 yetim çocuğa yardım yapıyor. Sponsor olmayı kabul eden bağışçıların her ay verdiği 90 TL ile İHH’nın yetim tanımı çerçevesinde belirlenen yetim çocukların başta eğitim, sağlık, gıda ve diğer temel ihtiyaçları karşılanıyor.
İHH’nın sponsorluk sistemi ile desteklediği yetim çocukların %60’ı Filistin, Irak ve Lübnan’dan; yani savaşın olumsuz etkilerini en çok üzerlerinde hisseden yetim çocuklardan oluşuyor. Geçtiğimiz aylarda Van’daki depremlerde yetim kalan 200 çocuğa da İHH destek veriyor. Bu çalışmaların dışında İHH, babasını kaybetmiş ve ailesi olmayan çocuklar için Açe (Endonezya), Pakistan, Moro (Filipinler) ve Patani (Tayland) başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde açtığı sekiz yetimhanede 650 çocuğun bakımını sağlıyor. İnşası devam eden dört yetimhane daha bulunuyor. Temel destek başlıklarına ek olarak psiko-sosyal açıdan rehabilitasyonlarının sağlanması amacıyla özellikle savaş ve deprem riskinin yoğun olduğu bölgelerde yetim çocuklar ile annelerine yönelik psikolojik destek hizmeti de sağlıyor.
İHH Başkan Yardımcısı Murat Yılmaz, gerek dünyada hâlihazırda yetimlerin yaşadıkları sıkıntılar ve yetimhanelerin içler acısı durumuna dair anlattıklarıyla gerekse İHH’nın maddi yardımdan eğitime, psikolojik rehabilitasyondan sağlık hizmetlerine kadar bu çocukların yüzünü güldüren faaliyetlerine dair paylaştıklarıyla, yetimlere dünyamızda bir yer açtı ve bize bireysel ve toplumsal sorumluluklarımızı bir kez daha hatırlattı. Sınırlı imkânlarımızla dahi bir yetimin elinden tutup bir nebze olsun dertlerine derman olabileceğimizi, geleceğini inşasına katkıda bulunarak yüzünü güldürebileceğimizi somut örneklerle ortaya koydu.
Bilim ve Sanat Vakfı (Foundation for Sciences and Arts)
Küresel Araştırmalar Merkezi (Centre for Global Studies)
Adres: Vefa Cad., No: 41, 34134, Vefa/İstanbul
Tel: +90 212 528 22 22 / 801-802
Faks: +90 212 513 32 20
E-Posta: [email protected]
BİSAV YAZ PROGRAMI 2024
Batı Sonrası Dünya / Karşıtlıklar, Perspektifler ve Yeni Düzen Arayışları 3-7 Eylül 2024
DETAYLI BİLGİ