![](/img/ok2.png)
- ANA SAYFA
- ARAŞTIRMA MERKEZLERİ
- KAM
- Democratizing Muslim Societies: Lessons from Turkey and Tahrir Square
KAM YUVARLAK MASA TOPLANTILARI
Democratizing Muslim Societies: Lessons from Turkey and Tahrir Square
Ali A. Mazrui
16 Mart 2011 Çarşamba 18:00 Salon: ZEYREK SALONU
![](/userfiles/image/ali1(1).jpg)
“Türkiye tarihindeki Tavandan/Yukarıdan Demokratikleşme girişiminin ön koşulu halkın taleplerinden ziyade Batılılaşma ve laikleşmeydi. Saltanatın ve Hilafetin kaldırılması gibi tüm dünya Müslümanlarını etkileyen değişimlerden sadece yerli halkı etkileyen kılık kıyafetteki değişimlere kadar benimsenen tüm devrimler, demokratikleşmenin yanı sıra Batılılaşma ve laikleşmeye de hizmet etmiştir. Emperyalist Batılı ülkelere karşı bağımsızlığını koruyan Türkiye’nin kültürel açıdan yüzünü Batı’ya dönmesi büyük bir paradokstur. Türkiye’deki demokratikleşme sürecinin en önemli özelliği, ‘eski’nin sonlandırılıp yerine ‘Batılı Yeni’nin geçirilmesidir.”
Prof. Mazrui son günlerde Tunus’ta başlayan ve ardından birçok Müslüman topluma sıçrayan gelişmeleri Türkiye’nin 20. yüzyılın başında yaşadığı demokratikleşme sürecinden farklı olarak Tabandan Demokratikleşmeolarak adlandırdı. Yukarıdan gerçekleştirilen demokratikleşme hareketlerinin daha elitist ve dayatmacı bir kimliği olduğunu vurgulayan Mazrui, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde yaşanan bu gelişmelerin nasıl sonuçlanacağı konusunun önemli olduğunu ifade etti. Ayaklanmaları daha iyi anlamak adına sorduğu bir dizi soruda Prof. Mazrui, ayaklanmaların sadece bir Arap ayaklanması şeklinde adlandırılmasının hata olacağına vurgu yaptı. İsyanların dış sebeplerden ziyade iç etkenlerin etkisiye “şimdi” gerçekleştiğini; isyancıların ideolojik ve pragmatik sebeplerinin örtüşmesinin önemli olduğunu belirtti. İsyancıların anti-emperyalist ya da anti-Amerikancı bir söyleme sahip olmadığının ve İsrail ya da Amerika karşıtı gösteriler yapmadıklarının altını çizdi ve gösterilerde tam anlamıyla demokrasinin talep edildiğini söyledi.
Mazrui, yaşanan gelişmeleri coğrafî açıdan bir ayrıma tabii tutarak, Afrika kıtasındaki ayaklanmaların neredeyse tamamında –Libya hariç– iktidarların düştüğünü ancak Arap Yarımadası’ndaki isyanlarda henüz bu tür bir gelişme yaşanmadığını ifade etti. Ancak genel anlamda bu isyan hareketlerinin bir Arap rönesansına evrilebileceği konusuna bir yandan şüphe ile yaklaşırken, öte yandan değişimin halk tarafından talep edilmesinin böyle bir sonucu da doğurabileceğini ifade etti.
Müslüman toplumlarda demokrasinin gerçekleşmesini isteyen, ancak halkların tercihlerine –geçmişte Filistin halkının Hamas ve Lübnan halkının ise Hizbullah yönündeki tercihlerine– itibar etmeyen Batılıların bu sefer büyük bir imtihan ile karşı karşıya olduklarını vurguladı.
Atatürk devrimlerinin İslâm Dünyasındaki demokratikleşme hareketlerinin ilki olduğunu ve hayatın her alanında girişilen demokratikleşme girişimlerinin Batılılaşma ve sekülerleşme ile birlikte yol aldığını bir kez daha ifade eden Mazrui, son gelişmelerin Türkiye’nin tarihinde olduğu gibi katı bir demokratikleşme yolunda ilerlemeyeceğini düşünüyor.
Bilim ve Sanat Vakfı (Foundation for Sciences and Arts)
Küresel Araştırmalar Merkezi (Centre for Global Studies)
Adres:Vefa Cad., No: 41, 34134, Vefa/İstanbul
Tel: +90 212 528 22 22 / 801-802
Faks: +90 212 513 32 20
E-Posta: [email protected]
BİSAV YAZ PROGRAMI 2024
Batı Sonrası Dünya / Karşıtlıklar, Perspektifler ve Yeni Düzen Arayışları 3-7 Eylül 2024
DETAYLI BİLGİ